ประวัติสำนักวิจัยและพัฒนา


                งานวิจัยและพัฒนามีความสำคัญในการสนับสนุนการปฏิบัติงานชลประทานต่างๆให้สามารถดำเนินการไปได้อย่างมีความถูกต้อง
ครบถ้วนตามหลักวิชาการ โดยมีการนำข้อมูล ข้อเท็จจริงจากการวิเคราะห์ ค้นคว้า ทดลอง วิจัย เข้ามาช่วยประกอบในการตัดสินใจ แก้ไขปัญหาในการปฏิบัติงานและพัฒนางานให้มีความทันสมัยอยู่ เสมอ กรมชลประทานได้ตระหนักถึงความสำคัญของงานวิจัยและพัฒนา เริ่มตั้งแต่ สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อมีการเร่งรัดขยายการก่อสร้างโครงการพัฒนาแหล่งน้ำ ให้กระจายไปสู่ภาคต่าง ๆ ทั่วประเทศ ม.ล.ชูชาติ กำภู อธิบดีกรมชลประทานใน สมัยนั้น จึงได้จัดตั้งแผนกวิเคราะห์และวิจัยขึ้นในกองวิชาการเมื่อ พ.ศ. 2493 โดย อาศัยเงินทุนพัฒนาเศรษฐกิจ จัดซื้อเครื่องมือทดลองต่างๆ เป็นเงินงบประมาณ 500,000 บาท เป็นสมัยที่เริ่มเตรียมงานก่อสร้างโครงการเจ้าพระยาใหญ่ เพื่อให้ทำ หน้าที่ทดลอง วิเคราะห์และค้นคว้าด้านวิชาการ แล้วนำข้อมูลที่ได้ไปใช้ประกอบการ วางโครงการ ออกแบบ ก่อสร้างและบำรุงรักษางานชลประทาน ให้มีความเหมาะสม ถูกต้องตามหลักวิชาการ
               สถานที่ทำการของแผนกวิเคราะห์และวิจัย ในระยะแรกอยู่ที่อาคารไม้ 2 ชั้น ในบริเวณกรมชลประทาน ถนนสามเสน ซึ่งปัจจุบันเป็นที่ทำการของฝ่ายโรงพิมพ์ สำนักงานเลขานุการ ในระยะเริ่มแรกแผนกวิเคราะห์และวิจัย มีห้องทดลองและ ค้นคว้างาน 4 ด้าน คือ ห้องทดลองชลศาสตร์ ห้องทดลองดินด้านวิศวกรรมโยธา ห้องทดลองคอนกรีตและวัสดุก่อสร้าง ห้องทดลองเคมี ต่อมา พ.ศ. 2499 ได้จัดตั้ง ห้องทดลองงานกำจัดวัชพืช และ พ.ศ. 2508 จัดตั้งห้องทดลองดินด้านเกษตร เพิ่มขึ้นอีก จึงมีห้องทดลอง และค้นคว้างานรวม 6 ด้าน
              

เนื่องจากสถานที่ทำการ และห้องทดลองดังกล่าวมีความคับแคบใน ปี พ.ศ. 2506 จึงได้ย้ายที่ทำการและห้องทดลองทั้งหมดไปที่กรมชลประทาน อำเภอปาก เกร็ด จังหวัดนนทบุรี และปฏิบัติงานจนถึงปัจจุบันนี้ ในการย้ายนั้นค่อยๆย้ายมาแต่ ละงาน หัวหน้าแผนกที่ย้ายมาที่ปากเกร็ด คือ ดร.โกเมน อุณหะนันท์ นายอำนวย พูน พิพัฒน์ นายบุญไท โอถกานนท์ ตามลำดับ ต่อมาแผนกวิเคราะห์และวิจัย ซึ่งสังกัด กองวิชาการได้รับการยกฐานะเป็น กอง วิจัยและทดลอง เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2518 แบ่งหน่วยงานออกเป็น 7 งาน ได้แก่ งานบริหาร งานทดลองชลศาสตร์ งานทดลองคอนกรีตและวัสดุก่อสร้าง งาน ทดลองดินด้านวิศวกรรม งานทดลองดินด้านเกษตร งานทดลองเคมี และงานทดลอง กำจัดวัชพืช
              ใน ปี พ.ศ. 2527 รัฐบาลญี่ปุ่นได้ให้ความช่วยเหลือในการก่อสร้างอาคาร ศูนย์วิศวกรรมชลประทาน (Irrigation Engineering Center , IEC) รวม 3 หลัง ให้เป็นที่ทำการของกองวิจัยและทดลอง อาคารห้องทดลองดินด้านวิศวกรรม และ อาคารสำหรับงานทดลองชลศาสตร์ พร้อมด้วยอุปกรณ์จำนวนหนึ่ง อาคารสร้างเสร็จ และเปิดใช้งานเป็นทางการเมื่อ วันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2528 และได้ใช้เป็น อาคารที่ทำการสำนักวิจัยและพัฒนาในปัจจุบัน
               ในปี พ.ศ. 2528 มีการปรับปรุงหน่วยงานในกองวิจัยและทดลองใหม่ แบ่ง หน่วยงานออกเป็น 8 ฝ่าย ได้แก่ ฝ่ายบริหารงานทั่วไป ฝ่ายชลศาสตร์(ประกอบด้วย งาน วิจัยชลศาสตร์ งานทดลองชลศาสตร์ งานตรวจสอบชลศาสตร์) ฝ่ายคอนกรีตและ วัสดุก่อสร้าง(ประกอบด้วย งานวิจัยคอนกรีต งานทดสอบ 1-4) ฝ่ายดินวิศวกรรม (ประกอบด้วยงาน วิจัยดินด้านวิศวกรรม งานทดสอบ 1-4) ฝ่ายดินด้านเกษตร (ประกอบด้วย งานวิจัยดินด้านเกษตร งานทดสอบ งานวิเคราะห์ 1-2) ฝ่ายเคมี (ประกอบด้วยงาน วิชาการเคมี งานวิเคราะห์น้ำ งานวิเคราะห์วัสดุมาตรฐาน) ฝ่าย กำจัดวัชพืช(ประกอบด้วย งานวิจัยวัชพืช งานทดลองวัชพืช) และ ฝ่ายประสาน งานวิจัย
               ในปี พ.ศ. 2540 กองวิจัยและทดลองได้เปลี่ยนชื่อเป็น สำนักวิจัยและพัฒนา แบ่งงานออกเป็น 2 ฝ่าย 3 ส่วน ได้แก่ ฝ่ายบริหารทั่วไป ฝ่ายประสานงานวิจัยและ พัฒนา ส่วนวิจัยและพัฒนาด้านวิศวกรรม (ประกอบด้วย กลุ่มงานชลศาสตร์ กลุ่มงาน คอนกรีตและวัสดุก่อสร้าง กลุ่มงานดินด้านวิศวกรรม และฝ่ายมาตรฐานเครื่องมือ) ส่วนวิจัยและพัฒนาด้านวิทยาศาสตร์ (ประกอบด้วย กลุ่มงานดินด้านวิทยาศาสตร์ กลุ่มงานเคมี กลุ่มงานวัชพืช) ส่วนทดสอบและตรวจสอบด้านวิศวกรรม (ประกอบด้วย ฝ่ายทดสอบและตรวจสอบที่ 1-5)
                ต่อมาในปี พ.ศ. 2545 ปรับโครงสร้างสำนักวิจัยและพัฒนาใหม่ แบ่งหน่วยงาน ออกเป็น 1 ฝ่าย 2 ส่วนและ 1 สถาบัน ได้แก่ ฝ่ายบริหารทั่วไป ส่วนวิจัยและพัฒนาด้านวิศวกรรม (ประกอบด้วย กลุ่มงานชลศาสตร์ กลุ่มงานคอนกรีตและวัสดุ กลุ่มงาน ดินด้านวิศวกรรม) ส่วนวิจัยและพัฒนาด้านวิทยาศาสตร์ (ประกอบด้วยกลุ่มงานดิน ด้านวิทยาศาสตร์ กลุ่มงานเคมี กลุ่มงานวัชพืช) และสถาบันพัฒนาการชลประทาน
               ต่อมาในปี พ.ศ. 2558 ปรับโครงสร้างสำนักวิจัยและพัฒนา แบ่งหน่วยงาน ออกเป็น 1 ฝ่าย 3 ส่วนและ 1 สถาบัน ได้แก่ ฝ่ายบริหารทั่วไป ส่วนวิจัยและพัฒนาด้านวิศวกรรม(ประกอบด้วยฝ่ายวางแผนและวิเคราะห์งบประมาณการวิจัย ฝ่ายวิจัยและพัฒนาวิศวกรรมการพัฒนาแหล่งน้ำ ฝ่ายวิจัยและพัฒนาวิศวกรรมการบริหารจัดการน้ำ ฝ่ายวิจัยและพัฒนาวิศวกรรมการป้องกันและบรรเทาภัยอันเกิดจากน้ำ) ส่วนทดสอบและวิเคราะห์วัสดุ(ประกอบด้วย ฝ่ายวิชาการและมาตรฐานงานทดสอบวัสดุวิศวกรรม ฝ่ายทดสอบและวิเคราะห์ดินด้านวิศวกรรม ฝ่ายทดสอบและวิเคราะห์คอนกรีตและวัสดุ ส่วนวิจัยและพัฒนาด้านวิทยาศาสตร์ และสิ่งแวดล้อม (ประกอบด้วยฝ่ายดินด้านวิทยาศาสตร์ ฝ่ายเคมี และฝ่ายวัชพืช)ส่วนสถาบันพัฒนาการชลประทาน (ประกอบด้วย งานบริหารทั่วไป ฝ่ายแผนงานและวิชาการ ฝ่ายพัฒนาและติดตามประเมินผล ฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม
ผู้บริหารที่ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการกองวิจัยและทดลอง และผู้อำนวยการ สำนักวิจัยและพัฒนา ในอดีตจนถึงปัจจุบันมี มีจำนวน 17 คน ตามลำดับ ดังนี้

ผู้อำนวยการกองวิจัยและทดลอง
1. นายเกษม สวัสดี พ.ศ. 2518 – พ.ศ. 2525
2. นายชุมศักดิ์ เตชะเสน พ.ศ. 2525 – พ.ศ. 2531
3. นายทองหล่อ เจริญรัตน์ พ.ศ. 2531 – พ.ศ. 2534
4. นายวิทยา สมาหาร พ.ศ. 2534 – พ.ศ. 2540
ผู้อำนวยการสำนักวิจัยและพัฒนา
5. นายมณเฑียร กังศศิเทียม พ.ศ. 2540 – พ.ศ. 2543
6. นายกำจร ลาภเจริญ พ.ศ. 2543 – พ.ศ. 2545
7. นายวันชัย สินสวัสดิ์ พ.ศ. 2545 – พ.ศ. 2547
8. นายนิทัศน์ ภู่วัฒนกุล พ.ศ. 2547 – พ.ศ. 2548
9. นายดำรง ม่วงงาม พ.ศ. 2548 – พ.ศ. 2548
10. นายสุพัตร วัฒยุ พ.ศ. 2548 – พ.ศ. 2549
11. นายดำรง ม่วงงาม พ.ศ. 2549 – พ.ศ. 2550
12. นายสาทร เรืองจิระอุไร พ.ศ. 2550 – พ.ศ. 2551
13. นายชัชวาล ปัญญาวาทีนันท์ พ.ศ. 2551 – พ.ศ. 2552
14. นายศุภชัย รุ่งศรี พ.ศ. 2552 – 2556
15. นายกฤษฏา โภคากร พ.ศ. 2556 - 2557
16 นายประดับ กลัดเข็มเพชร พ.ศ. 2557-2560
17 นายธนา สุวัฑฒน พ.ศ. 2560-ปัจจุบัน